Przejdź do treści
Nie masz konta?
Zarejestruj się i zdobywaj wyjątkowe nagrody!
Synagoga Tempel

Synagoga Tempel

Synagoga Tempel (ul. Straconych Nacjonalistów Ukraińskich 7)

Wśród najciekawszych zabytków Iwano-Frankiwska znajduje się starożytna reformatorska synagoga – Tempel. Historia synagogi Tempel – w tłumaczeniu z jidyszu oznacza „świątynia”. O budowie w 1887 roku zdecydowali członkowie żydowskiej wspólnoty progresistów Aleksander Wittel i Elias Fiszer. Wówczas większość ludności podkarpackich miast stanowili właśnie Żydzi. Część Żydów występowała za aktywny udział w życiu państwa, w którym mieszkasz, za prawo do nauki itp. Nazywano ich wspólnotą postępu albo reformistami. Jednak większość stanowili Żydzi ortodoksyjni, którzy pilnie przestrzegali zasady religijne. Występowali oni przeciwko zmianom i zakazali progresistom wchodzić do synagog. To zmotywowało progresistów do zbudowania własnej świątyni w Stanisławowie.

Wiceburmistrz Artur Nimgin przyczynił się do tego, żeby dla budownictwa przeznaczyli Plac Rybny, gdzie wówczas naprawdę sprzedawano rybę. Projekt stanisławowskiej bożnicy stworzył słynny architekt Wilhelm Sztriasny, który zaprojektował również synagogi w Wiedniu i Pradze. W czerwcu 1895 roku z udziałem rabina Isaka Gorowica założono kamień narożny synagogi. Ciekawostką jest fakt, że przy tym znaleziono jeszcze starszą płytę z napisem, że w tym miejscu w 1670 roku założono chrześcijańską świątynię Ofiarowania. Jednak nie przeszkodziło to budownictwu synagogi. Wreszcie, 4 września 1899 roku, z udziałem władz miejskich oraz żydowskiej wspólnoty odbyło się uroczyste otwarcie synagogi. W latach 20. XX wieku została odrestaurowana, a wnętrze umalowano nowymi freskami. Podczas II wojny światowej Tempel prawie się spalił, był bardzo zrujnowany.

17 listopada 1943 roku obok zrujnowanej synagogi naziści rozstrzelali 27 członków OUN, właśnie dlatego teraz ta ulica nazywa się Straconych Nacjonalistów. 1954 roku opuszczony budynek Templu przeszedł do własności Uniwersytetu Medycznego, który zdecydował urządzić na parterze byłej świątyni salę sportową, a na piętrze salę lekcyjną oraz klub studencki. Po odzyskaniu Niepodległości budynek postanowiono oddać wspólnocie Żydów ortodoksyjnych.

O projekcie

Informacje ogólne

Głos historii to inicjatywa Fundacji Wolne Dźwięki, której celem jest upowszechnienie historii wydarzeń oraz uczczenie pamięci ofiar II Wojny Światowej i czasów represji PRL. Jej zadaniem jest odwrócenie naszej uwagi od codziennego pędu i zwrócenie jej w kierunku zdarzeń, które ukształtowały teraźniejszość. Pomóc ma tym specjalnie stworzony system audiodeskrypcji historycznych.

Jak korzystać?

Przy wybranych miejscach pamięci umieszczone zostały tabliczki z kodami QR, po zeskanowaniu których zostajemy przekierowani do dokładnego opisu upamiętnionych wydarzeń oraz ich zapisu audio. Kod QR możemy zeskanować za pomocą dowolnego urządzenia mobilnego, na którym zainstalowana jest odpowiednia aplikacja.

Czym jest kod QR?

Kod QR to kwadratowy kod kreskowy pozwalający na zapisanie dużej ilości danych.

Polecane skanery kodów QR

QR Scanner [Android]
Download
QR Scanner [iOS]
Download

Partnerzy