Przejdź do treści
Nie masz konta?
Zarejestruj się i zdobywaj wyjątkowe nagrody!
Iwano-Frankiwska Filharmonia Obwodowa im. Iry Małaniuk. Stanisławowska świątynia sztuki

Iwano-Frankiwska Filharmonia Obwodowa im. Iry Małaniuk. Stanisławowska świątynia sztuki

Iwano-Frankiwska Filharmonia Obwodowa im. Iry Małaniuk. Stanisławowska świątynia sztuki (ul. Łesia Kurbasa 3)

Istniejące już od kilku lat Towarzystwo Muzyczne im. Moniuszki powzięło w roku 1887 myśl wybudowania gmachu teatralnego. Gmina ofiarowała plac pod budowę a Kasa Oszczędnościowa ze swej strony zapewniła materialne poparcie przedsięwziętemu dziełu i po czteroletniej akcji przygotowawczej rozpoczęto 21 maja 1891 roku budowę budynku teatru. Kosztorys opiewał na kwotę 90.000 złr. Na projektodawcę inwestycji wybrano miejscowego inżyniera kolejowego Józefa Łapickiego, występującego pod pseudonimem Witolda Miłkowskiego. Nad wszystkim panowała bowiem ustanowiona specjalnie komisja budowlana. Budowa postępowała w dość szybkim tempie i już pod koniec roku gmach został wykończony. Pomieścił ośmiuset widzów, obejmował loże, balkon fotelowy i galerię. 22 listopada Józef Łapicki oddał klucz do świątyni sztuki – i zarazem strażnicy słowa polskiego – prezesowi Bolesławowi Szamejtowi. Wieczorem zaś odbył się koncert inauguracyjny pod batutą dyrektora szkoły muzycznej Michała Biernackiego, w którym udział wzięli również goście przybyli ze Lwowa, między innymi członkowie towarzystwa śpiewackiego „Lutnia”.

Mimo, że uroczystość poświęcenia dobiegła końca, to prace budowlane były jeszcze przeprowadzane. Trwały przez następne kilka miesięcy, aż do września 1892 roku. Jednak to nie przeszkadzało by w międzyczasie zdążyła zadomowić się tutaj pierwsza polska stała scena teatralna pod dyrekcją, doświadczonego i uznanego aktora Lucjana Kwiecińskiego.

Budynek po obu stronach skrzydeł posiadał jeszcze inne okazałe pomieszczenia. Wzdłuż lewego skrzydła przygotowano miejsce na restaurację, a nad nią na pierwszym piętrze pokoje szkoły muzycznej Towarzystwa Moniuszki. Dalej pośrodku, nad westybulem, w obszernym pomieszczeniu znajdowała się sala balkonowa z wyjściem na taras.

Zarówno architektura gmachu teatralnego, jak i jego wnętrza przetrwały z niewielkimi modyfikacjami przez najbliższe kilkadziesiąt lat. Wychodząc naprzeciw potrzebom i ulegając aktualnym trendom w sztuce zmieniła swój wygląd ostatecznie na początku lat 30. XX wieku.

Właściciele gmachu z Towarzystwa Muzycznego im. Moniuszki posiadali jednak skromne fundusze, które nie starczały nawet na prowadzenie działalności kulturalnej, a co dopiero mówić o możliwości wykonania wszystkich potrzebnych prac remontowych.

Po długich naradach i dyskusjach przystąpiono wreszcie, w wakacje 1928 roku, do gruntownej przebudowy gmachu. Od strony technicznej czuwał zaś architekt miejski inż. Stanisław Trela. Postać niezwykle zasłużona dla miasta. To właśnie jemu Stanisławów zawdzięcza wiele nowoczesnych budowli, czego najlepszym dowodem jest przykuwający wzrok ratusz miejski.

Roboty inwestycyjne, trwające około roku, ograniczyły się do wielu istotnych zmian, między innymi: wprowadzono nowoczesną wentylację, centralne ogrzewanie i instalację elektryczną. Oprócz tego rozbudowano pomieszczenia, w których znajdowała się kasa, bufet, palarnia, garderoba dla publiczności itd. Widownia utrzymana została w jasnym kolorze, a zużyte krzesła zastąpiono nowymi. Teatr im. Moniuszki w Stanisławowie – zdaniem Ewy Nawrockiej –należał do „najładniejszych i najnowocześniejszych teatrów w Polsce w owym czasie”.

Przeszło trzy lata później zajęto się odnowieniem fasady budynku, która sprawiała „bardzo przykre i przygnębiające wrażenie”. Zbyt wielkie koszty nie pozwoliły na realizację projektu frontonu według Stanisława Treli, z sześcioma klasycznymi kolumnami i ozdobnym wejściem. Architektura została pozbawiona historycznych dekoracji, ale przybrała za to prostą, kubistyczną formę. We wrześniu 1932 roku, kiedy trwały jeszcze ostatnie prace nad frontonem, prasa donosiła: „z radością stwierdzić musimy fakt, że mamy nareszcie w Stanisławowie gmach teatralny, licujący z godnością miasta wojewódzkiego”.

Wygląd gmachu od tego czasu prawie się nie zmienił. Z wyjątkiem jednego: umieszczony niegdyś na frontonie napis „Teatr im. Moniuszki” nie przetrwał II wojny światowej i został zdemontowany. Gmach obecnie zajmuje Iwano-Frankiwska Filharmonia Obwodowa im. Iry Małaniuk i jest miejscem występów ukraińskich i zagranicznych artystów.

O projekcie

Informacje ogólne

Głos historii to inicjatywa Fundacji Wolne Dźwięki, której celem jest upowszechnienie historii wydarzeń oraz uczczenie pamięci ofiar II Wojny Światowej i czasów represji PRL. Jej zadaniem jest odwrócenie naszej uwagi od codziennego pędu i zwrócenie jej w kierunku zdarzeń, które ukształtowały teraźniejszość. Pomóc ma tym specjalnie stworzony system audiodeskrypcji historycznych.

Jak korzystać?

Przy wybranych miejscach pamięci umieszczone zostały tabliczki z kodami QR, po zeskanowaniu których zostajemy przekierowani do dokładnego opisu upamiętnionych wydarzeń oraz ich zapisu audio. Kod QR możemy zeskanować za pomocą dowolnego urządzenia mobilnego, na którym zainstalowana jest odpowiednia aplikacja.

Czym jest kod QR?

Kod QR to kwadratowy kod kreskowy pozwalający na zapisanie dużej ilości danych.

Polecane skanery kodów QR

QR Scanner [Android]
Download
QR Scanner [iOS]
Download

Partnerzy

Konkursy